Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasında üzüm altı torpaqların eko-meliorativ üsullarla və naxçıvan seoliti ilə münbitliyinin artırılması yolları

Abstract

Məqalədə Naxçıvan MR -də üzümaltı torpaqlarda münbitliyinin ekomeliorativ yollarla artırılması, yaşıl sideratların t ətbiqi, samanla gübrələmə, peyinin və Naxçıvan Seolitinin ayrılıqda və birlikdə tətbiqi, həmçinin ətraf mühitin ekoloji çirkl ənmədən qorunması il ə ekoloji t əmiz m əhsul yetişdirilməsindən bəhs olunur. Torpağın tipind ən, mexaniki t ərkibindən, qida maddələrinin v ə humusun miqdarından asılı olaraq bu üsulların t ətbiqinin nəticələri verilmişdir. Naxçıvan kimi quraq bölg ədə yaşıl siderat kimi əsasən yabanı dənli bitkilərin toxumlarının avqust-sentyabr aylarında 3x2 m sxemli üzüm bağlarında hər ikinci cərgədə əkilməsi tövsiyə olunur. Yaşıl sideratlara qoyulan tələblər əsasında onlar t ənəklərlə rəqabət aparmamalı, rütub ət r əqabətində olmamalı, üzüm kollarının inkişafına mane olmamalı, yaşıl örtük əmələ gətirərək torpaqdan buxarlanmanının qarşısını almalı və alınmış yaşıl biokütlə kultivatir- frezlə torpağının üst qatında s əthi emal edil ərək dayaz qatda basdırılaraq münbitliyi artırmalıdır ki, biz buna t ədqiqtımızda əsasən nail olmuşuq. Üzüm bağlarında, eləcə də kənd təsərrüfatının bütün sahələrində torpağa heyvani mənşəli peyinlərin verilməsi formaları, peyin kompostunun verilm əsi, xüsusilə qara-mal peyininin verilm əsi, heyvandarlığın azalması s əbəbindən bu üsulun t ətbiqində problemlərin olması, h əmçinin samanla gübr ələmənin mənfi və müsbət tərəfləri, xüsusilə də eroziyaya qarşı da effekiv olmasının n əticələrindən bəhs olunur. Tərəfimizdən aparılmış t ədqiqatların n əticələrinə əsasən üzümçül ərə üsullar haqqında məlumatlar və dəyərli tövsiyələr verilir.