Трансшекаралық су ресурстарын пайдаланудағы геоконфликтілерді талдау және шешуді оқытудың дидактикалық моделі (Қазақстан–Ресей мысалында)
Article Sidebar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Main Article Content
Abstract
Бұл зерттеуде Қазақстан мен Ресей арасындағы трансшекаралық өзендердің (Жайық, Ертіс, Тобыл және т.б.) су ресурстарын бірлесіп пайдалану барысында туындайтын геосаяси, экономикалық және экологиялық қайшылықтарды – геокикілжіңдерді талдау және реттеу құзыреттілігін қалыптастырудың дидактикалық моделі ұсынылған. Автор геокикілжің ұғымының мазмұнын аша отырып, оны оқытудың пәнаралық сипатын негіздейді. Мақалада интерактивті оқыту әдістерін, атап айтқанда, кейс-стади технологиясын, геоақпараттық жүйелерді (GIS) және «су дипломатиясы» форматындағы симуляциялық ойындарды қолданудың тиімділігі сипатталған. Нәтижесінде, білім алушылардың сыни ойлау қабілетін дамытып, ұлттық мүддені қорғауға және трансшекаралық су дауларын бейбіт жолмен шешуге қабілетті кәсіби кадрларды даярлауға септігін тигізетіні дәлелденген.
Article Details
References
БҰҰ. (1992). Трансшекаралық су ағындарын және халықаралық көлдерді қорғау және пайдалану жөніндегі конвенция. Хельсинки: Біріккен Ұлттар Ұйымы.
Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Ресей Федерациясы Үкіметі. (2010). Трансшекаралық су объектілерін бірлесіп пайдалану және қорғау туралы келісім. Астана.
Төлеубаева, А. (2021). Орталық Азиядағы су қауіпсіздігі және гидросаясат: Оқу құралы. Алматы: Қазақ университеті.
Сарыбеков, М.Н., & Сыдықов, Е.Б. (2019). Трансшекаралық өзендердің экологиялық мәселелері және оларды шешу жолдары. Астана: ЕҰУ хабаршысы.
Wolf, A. T. (2007). Shared Waters: Conflict and Cooperation. Annual Review of Environment and Resources, 32, 241-269.
Sadoff, C. W., & Grey, D. (2002). Beyond the river: the benefits of cooperation on international rivers. Water Policy, 4(5), 389-403.
Дусипов, Е. (2022). Қазақстан-Ресей шекара маңы ынтымақтастығы: Жайық өзенінің экожүйесін сақтау мәселелері. Қоғам және Дәуір, 3(15),
-52.
Жақып, А. (2023). Географияны оқытудағы интерактивті әдістер: кейс-стади және рөлдік ойындар. Педагогика және психология, 2, 112-118.
Винокуров, Е. (2018). Трансграничное водное сотрудничество в Евразии. Москва: ЕАБР.
Yasuda, Y. (2015). Rules, Norms and NGO Advocacy Strategies: Hydropower Development on the Mekong River. London: Routledge. (Салыстырмалы талдау үшін).