Təhsildə bərəcək(lean)texnologiyalar
Article Sidebar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Main Article Content
Abstract
Müasir dövrdə təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və idarəetmə proseslərinin səmərəliliyinin artırılması üçün innovativ yanaşmaların tətbiqi zəruridir. Bu baxımdan bərəcək (lean) texnologiyalar resursların optimal istifadəsini, israfçılığın azaldılmasını və təhsil prosesində davamlı inkişafın təmin edilməsini nəzərdə tutur. Məqalədə bərəcək texnologiyaların mahiyyəti, onların təhsil sistemində tətbiqinin nəzəri əsasları, beynəlxalq və Azərbaycan təcrübəsində mövcud modelləri araşdırılmışdır. Tədqiqatın məqsədi — təhsildə bərəcək texnologiyaların effektivliyini elmi baxımdan əsaslandırmaq və bu istiqamətdə praktik tətbiq imkanlarını müəyyən etməkdir. Metodoloji baxımdan məqalə sistemli analiz, müqayisəli təhlil və konseptual modelləşdirmə üsullarına əsaslanır. Nəticələr göstərir ki, bərəcək texnologiyalar təhsil müəssisələrində idarəetməni çevikləşdirir, xərcləri azaldır, müəllim və tələbə məmnunluğunu artırır. Bununla yanaşı, onların tətbiqində təşkilati mədəniyyət, rəqəmsal infrastruktur və insan resursları kimi amillərin uyğunlaşdırılması vacibdir. Tədqiqat nəticəsində belə qənaətə gəlinir ki, Azərbaycan təhsil sistemində bərəcək texnologiyaların mərhələli şəkildə tətbiqi təhsil islahatlarının keyfiyyətinə mühüm töhfə verə bilər.
Article Details
References
Abdullayev, N. (2022). Təhsildə innovativ idarəetmə modelləri. Bakı: Təhsil Nəşriyyatı.
Balzer, W. (2010). Lean Higher Education: Increasing the Value and Performance of University Processes. New York: Routledge.
Deming, W. E. (1986). Out of the Crisis. Cambridge: MIT Press.
Emilsson, U., & Lilja, J. (2008). Improving the efficiency of educational organizations through lean thinking. Higher Education Quarterly, 62(3), 281–295.
Liker, J. (2004). The Toyota Way. New York: McGraw-Hill.
Radnor, Z., & Walley, P. (2008). Learning to Walk Before We Try to Run: Adapting Lean for the Public Sector. Public Money & Management, 28(1), 13–20.
Təhsil Nazirliyi. (2023). Azərbaycan təhsilində rəqəmsal transformasiya hesabatı. Bakı: TN Mətbuat xidməti.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (1996). Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. New York: Simon & Schuster.
OECD (2022). Continuous Improvement in Education Systems: International Practices and Lessons Learned. Paris: OECD Publishing.
Pettersen, J. (2009). Defining Lean Production: Some conceptual and practical issues. TQM Journal, 21(2), 127–142.
Əliyev, R. (2018). Təhsil idarəçiliyində innovativ yanaşmalar. Bakı: Elm və Təhsil.
Liker, J. (2004). The Toyota Way. New York: McGraw-Hill.
Mehdiyev, F. (2020). Təhsildə idarəetmə texnologiyaları. Bakı: Təhsil Nəşriyyatı.