Можливості сучасної діагностики остеоартриту: стан проблеми та перспективи розвитку
Main Article Content
Abstract
У роботі розглядаються сучасні клініко-діагностичні методи, які наразі можна використовувати для підтвердження діагнозу остеоартриту. Як відомо, на сьогоднішній день остеоартрит, через зростаючу частоту та розповсюдженість, став однією з ключових хронічних неінфекційних хвороб. Рання стратифікація пацієнтів за різними клінічними та патогенетичними фенотипами, особливо на ранніх стадіях розвитку захворювання, є надзвичайно важливою. Вона може покласти основу для успішного лікування та дати надію як пацієнту, так і лікарю. Візуалізація продовжує відігравати важливу роль в отриманні зростаючого обсягу наукових знань, які сприяють розумінню остеоартриту. Це дозволяє виявити фактори ризику, пов’язані із захворюваністю та прогресуванням остеоартриту, та покращити діагностичну ефективність завдяки включенню напівкількісних та кількісних параметрів візуалізації в моделі оцінки ризику остеоартриту. Перспективним є використання біохімічних маркерів, які є потенційно корисними, оскільки вони неінвазивні та безпечні. Вони можуть надати корисну діагностичну та прогностичну інформацію, відображаючи релевантну хворобу, біологічну активність у суглобі та прогнозуючи перебіг прогресування хвороби. Результати дослідження будуть корисними при плануванні та організації сучасних лабораторій з відповідними клініко-діагностичними методами дослідження остеоартриту у людській популяції, але особливо важливі у ортопедії та травматології.
Article Details
References
Hunter, D.J.; March, L.; Chew, M. Osteoarthritis in 2020 and beyond: A Lancet Commission. Lancet. 2020, 396, 1711–1712
Glyn-Jones, S.; Palmer, A.J.R.; Agricola, R.; Price, A.J.; Vincent, T.L.; Weinans, H.; Carr, A.J. Osteoarthritis. Lancet. 2015, 386, 376–387
Назаркіна, В. М., Назаркина, В. Н., Лебедин, А. М., Лебедин, А. Н. Дослiдження стану захворюваності населення різних вікових груп на остеоартроз в Україні. VІІІ Міжнародна науково-практична конференція «Сучасні досягнення фармацевтичної технології і біотехнології». 2019, 355-358
Palazzo, C.; Nguyen, C.; Lefevre-Colau, M.-M.; Rannou, F.; Poiraudeau, S. Risk factors and burden of osteoarthritis. Ann. Phys. Rehabil. Med. 2016, 59, 134–138
Лехкун, А. В., Сидорчук, Л. П., Заремська, А. Є., Сидорчук, Л. П., Заремская, А. Е. Чинники ризику деформівного остеоартриту у практиці сімейного лікаря. Буковинський медичний вісник. 2021, 25, 3 (99), 48-51
Nüesch, E.; Dieppe, P.; Reichenbach, S.; Williams, S.; Iff, S.; Jüni, P. All cause and disease specific mortality in patients with knee or hip osteoarthritis: Population based cohort study. BMJ 2011, 342, d1165
Савицький, І. В., Орел, К. С., М'ястківська, І. В. Стан ендотелію судин при експериментальному остеоартрозі. Web of Scholar. 2018,
(19), 2: 41-43
Leifer VP, Katz JN, Losina E. The burden of OA-health services and economics. Osteoarthritis and Cartilage. 2022, 30 (1): 10-16. https://doi.org/10.1016/j.joca.2021.05.007
Остеоартроз. Клінічні настанови. Державний експертний центр МОЗ УКРАЇНИ, 2017. – 481 с. https://www.dec.gov.ua/mtd/osteoartroz/
Madry H, Kon E, Condello V, Peretti GM, Steinwachs M, Seil R, Berruto M, Engebretsen L, Filardo G, Angele P. Early osteoarthritis of the knee. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2016; 24 (6): 1753-1762
Luyten FP, Bierma-Zeinstra S, Dell’Accio F, Kraus VB, Nakata K, Sekiya I, Arden NK, Lohmander LS. Toward classification criteria for early osteoarthritis of the knee. Semin Arthritis Rheum. 2018; 47 (4): 457-463
van Berkel AC, Schiphof D, Waarsing JH, Runhaar J, van Ochten JM, Bindels PJE, Bierma-Zeinstra SMA. 10-Year natural course of early hip osteoarthritis in middle-aged persons with hip pain: a CHECK study. Ann Rheum Dis. 2021; 80 (4): 487-493
Liew JW, King LK, Mahmoudian A, Wang Q, Atkinson HF, Flynn DB, Appleton T, Englund M, Haugen IK, Lohmander LS, Runhaar J, Neogi T, Hawker G. A scoping review of how early-stage knee osteoarthritis has been defined. Osteoarthr Cartil. 2023. e-pub ahead of print
Roemer FW, Guermazi A, Demehri S, Wirth W, Kijowski R. Imaging in Osteoarthritis. Osteoarthr Cartil. 2022; 30 (7): 913-934
Hunter DJ, Guermazi A, Lo GH, Grainger AJ, Conaghan PG, Boudreau RM, Roemer FW. Evolution of semi-quantitative whole joint assessment of knee OA: MOAKS (MRI Osteoarthritis Knee Score). Osteoarthr Cartil. 2011; 19 (8): 990-1002
Lee S, Nardo L, Kumar D, Wyatt CR, Souza RB, Lynch J, McCulloch CE, Majumdar S, Lane NE, Link TM. Scoring hip osteoarthritis with MRI (SHOMRI): a whole joint osteoarthritis evaluation system. J Magn Reson Imaging. 2015; 41 (6): 1549-1557
Eijgenraam SM, Chaudhari AS, Reijman M, Bierma-Zeinstra SMA, Hargreaves BA, Runhaar J, Heijboer FWJ, Gold GE, Oei EHG. Time-saving opportunities in knee osteoarthritis: T(2) mapping and structural imaging of the knee using a single 5-min MRI scan. Eur Radiol. 2020; 30 (4): 2231-2240
Kijowski R, Rosas H, Samsonov A, King K, Peters R, Liu F. Knee imaging: rapid three-dimensional fast spin-echo using compressed sensing. J Magn Reson Imaging. 2017; 45 (6): 1712-1722
Sharafi A, Zibetti MVW, Chang G, Cloos M, Regatte RR. 3D magnetic resonance fingerprinting for rapid simultaneous T1, T2, and T1rho volumetric mapping of human articular cartilage at 3 T. NMR Biomed. 2022; 35 (12): e4800
Nevalainen MT, Uusimaa AP, Saarakkala S. The ultrasound assessment of osteoarthritis: the current status. Skeletal Radiol. 2023. https://doi.org/10.1007/s00256-023-04342-3
Razek AA, El-Basyouni SR. Ultrasound of knee osteoarthritis: interobserver agreement and correlation with Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis. Clin Rheumatol. 2016; 35 (4): 997-1001
Kogan F, Fan AP, McWalter EJ, Oei EHG, Quon A, Gold GE. PET/MRI of metabolic activity in osteoarthritis: a feasibility study. J Magn Reson Imaging. 2017; 45 (6): 1736-1745
Mahmoudian A, Lohmander LS, Jafari H, Luyten FP. Towards classification criteria for early-stage knee osteoarthritis: a population-based study to enrich for progressors. Semin Arthritis Rheum. 2021; 51 (1): 285-291
Runhaar J, Bierma-Zeinstra SMA. The challenges in the primary prevention of osteoarthritis. Clin Geriatr Med. 2022; 38 (2): 259-271
Runhaar J, van Middelkoop M, Oei EHG, Bierma-Zeinstra SMA. Potential surrogate outcomes in individuals at high risk for incident knee osteoarthritis. Osteoarthr Cartil. 2023; 31 (3): 414-420
Tiulpin A, Thevenot J, Rahtu E. et al. Automatic Knee Osteoarthritis Diagnosis from Plain Radiographs: A Deep Learning-Based Approach. Sci Rep. 2018, 8, 1727. https://doi.org/10.1038/s41598-018-20132-7
Oakley SP, Portek I, Szomor Z, Appleyard RC, Ghosh P, Kirkham BW, Murrell GA, Lassere MN. Arthroscopy – a potential "gold standard" for the diagnosis of the chondropathy of early osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage. 2004; 13 (5): 368-378. doi: 10.1016/j.joca.2004.12.005
Punzi L, Oliviero F, Ramonda R, Valvason C, Sfriso P, Todesco S. Laboratory investigations in osteoarthritis. Aging Clin Exp Res. 2023; 15 (5): 373-379. doi: 10.1007/BF03327358
Biomarkers Definitions Working Group. Biomarkers and surrogate endpoints: preferred definitions and conceptual framework. Clin Pharmacol Ther. 2001; 69: 89-95https://doi.org/10.1067/mcp.2001.113989
