Аналық бездегі гормоналды өзгерістердің артық салмақтың дамуына əсері: патогенезі мен түзету əдістері
Article Sidebar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Main Article Content
Abstract
Мақала əйелдерде семіздіктің дамуына əсер ететін аналық бездегі эндокриндік бұзылыстардың патогенетикалық механизмдерін егжей-тегжейлі талдауға арналған. Эстроген, андроген жəне прогестерон концентрацияларының өзгерістері, олардың зат алмасу мен репродуктивті функцияларға ықпал етуі қарастырылады. Аналық бездің функционалдық бұзылысы (поликистозды синдром, гиперандрогения) инсулинге төзімділік, гиперинсулинемия жəне углевод алмасуының бұзылуына əкеледі, нəтижесінде іш майының жиналуы мен кардиометаболикалық бұзылыстар пайда болады. Эмпирикалық деректер генетикалық бейімділік, тамақтану ерекшеліктері жəне өмір сүру салтының гормональды теңгерімсіздікті күшейтіп, овуляцияның бұзылуына жəне репродуктивті функциялардың нашарлауына себеп болатынын көрсетеді. Мақалада патологиялық жағдайды түзетуге арналған заманауи əдістер баяндалады: өмір салтын өзгерту, инсулинге сезімталдықты жақсартатын жəне антиандрогендік əсері бар фармакотерапия, сондай-ақ морбидті семіздік кезінде хирургиялық араласу əдістері қолданылады. Зерттеу нəтижелері мультидисциплинарлы терапияның метаболикалық профильді қалыпқа келтіру мен репродуктивті функцияларды қалпына келтіруде негізгі рөл атқаратынын жəне асқынулар қаупін төмендететінін айқындайды. Мақала клиникалық маңыздылығы жоғары, себебі терапевтикалық алгоритмдерді оңтайландыруға жəне семіздікпен байланысты күрделі патофизиологиялық процестерді түзетуге ғылыми негізделген тəсілді қамтамасыз етеді.
Article Details
References
Barber T. M., Franks S. Obesity and polycystic ovary syndrome //Clinical endocrinology. – 2021. – Т. 95. – № . 4. – С. 531-541. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/cen.14421 DOI: https://doi.org/10.1111/cen.14421
Teede H. J., Tay C. T., Laven J. J. E., Dokras A., Moran L. J., Piltonen T. T., et al. Recommendations from the 2023 international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome // European Journal of Endocrinology. — 2023. — Vol. 189, No. 2. — P. G43–G64. — Available from: https://doi.org/10.1093/ejendo/lvad096 DOI: https://doi.org/10.1093/ejendo/lvad096
Alpanes M., Alvarez-Blasco F., Fernandez-Duran E., Luque-Ramirez M., Escobar-Morreale H.F. Combined oral contraceptives plus spironolactone compared with metformin in women with polycystic ovary syndrome: a one-year randomized clinical trial // Eur. J. Endocrinol. – 2017. – Vol.177. – P.399–408. DOI: https://doi.org/10.1530/EJE-17-0516
Teede H. J., Misso M. L., Costello M. F., Dokras A., et al. Recommendations from the international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome // Fertil Steril. — 2018; 89 (3): 251-268. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30024653/ DOI: https://doi.org/10.1111/cen.13795
Yang J., Chen C. Hormonal changes in PCOS //Journal of Endocrinology. – 2024. – Т. 261. – № . 1. https://joe.bioscientifica.com/view/journals/joe/261/1/JOE-23-0342.xml DOI: https://doi.org/10.1530/JOE-23-0342
Жолдасов Р. А., Нурумбетова Ж. Ж., Калдибекова А. Е. Аналық безінің поликистозды синдромымен ауыратын науқастарға хирургиялық ота жасаудың тиімділігі // Қазақ Ұлттық медицина университетінің хабаршысы. — 2016. — № 2. — Б. 5-8.
Қожабекова Т. А., Медельбекова М. Б., Хайбуллаева Г. Ф. Аналық без генезді гиперандрогения // Қазақ Ұлттық медицина университетінің хабаршысы. – 2015. – № 4. – Б. 30-33.
Itriyeva K. The effects of obesity on the menstrual cycle //Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care. – 2022. – Т. 52. – № . 8. – С. 101241. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1538544222001109 DOI: https://doi.org/10.1016/j.cppeds.2022.101241
Mukhopadhyay, R., Prabhu, N. B., Kabekkodu, S. P., & Rai, P. S. Review on bisphenol A and the risk of polycystic ovarian syndrome: an insight from endocrine and gene expression //Environmental Science and Pollution Research. – 2022. – Т. 29. – № . 22. – С. 32631-32650. https://link.springer.com/article/10.1007/s11356-022-19244-5 DOI: https://doi.org/10.1007/s11356-022-19244-5
Подзолкова Н.М., Колода Ю.А., Подзолков А.В. Терапия бесплодия у пациенток с ожирением: современный взгляд на проблему // Проблемы репродукции. — 2012. — № 3. —С. 37–41.
Мазеркина И. А., Давыдов И. Г., Аляутдина О. С. Комбинированные оральные контрацептивы при синдроме поликистозных яичников: pro и contra (обзор) // Безопасность и риск фармакотерапии. — 2024. — Т. 12, № 2. — С. 214–229. — Режим доступа: https://doi.org/10.30895/2312-7821-2024-12-2-214-229. DOI: https://doi.org/10.30895/2312-7821-2024-12-2-214-229
Goodman N. F., Cobin R. H., Futterweit W., Glueck J. S., Legro R. S., Carmina E., et al. American Association of Clinical Endocrinologists, American College of Endocrinology, and Androgen Excess and PCOS Society Disease State clinical review: guide to the best practices in the evaluation and treatment of polycystic ovary syndrome – Part 1 // Endocrine Practice. — 2015. — Vol. 21, No. 11. — P. 1291–1300. — Available from: https://doi.org/10.4158/EP15748.DSC DOI: https://doi.org/10.4158/EP15748.DSC
Болотова Е. В., Дудникова А. В., Крутова В. А., Просолупова Н. С. Частота и структура метаболических нарушений у женщин с ожирением в сочетании с синдромом поликистозных яичников // Ожирение и метаболизм. — 2021. — Т. 18, № 3. — С. 254–262. — Режим доступа: https://doi.org/10.14341/omet12374 DOI: https://doi.org/10.14341/omet12374
Шепелькевич А. П., Мантачик М. В. Клиникалық практикада поликистозды аналық без синдромы бар əйелдерді басқарудың ерекшеліктері // Емдеу ісі. — 2019. — № 4 (68). — Б. 67-77.
Мишарина Елена Владимировна, Абашова Елена Ивановна, Потин Владимир Всеволодович Ожирение и репродуктивная функция женщины // Ж. акуш. и жен. болезн.. 2016. № 5.
Cincione R. I. et al. Effects of mixed of a ketogenic diet in overweight and obese women with polycystic ovary syndrome //International journal of environmental research and public health. – 2021. – Т. 18. – № . 23. – С. 12490. https://www.mdpi.com/1660-4601/18/23/12490 DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph182312490
Cena H., Chiovato L., Nappi R. E. Obesity, polycystic ovary syndrome, and infertility: a new avenue for GLP-1 receptor agonists //The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. – 2020. – Т. 105. – № . 8. – С. e2695-e2709. https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/105/8/e2695/5842158 DOI: https://doi.org/10.1210/clinem/dgaa285
Савина В.А. Овариальная ароматаза р450 при нормогонадотропной недостаточности яичников // Журнал акушерства и женских болезней. — 2012. —Т. LXI. —Вып. 1. —С. 84–89.