Орта таптың өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатының көрсеткіштері бойынша іске асырылған мемлекеттік басқару шараларының тиімділігін бағалау: Қазақстан, Малайзия және Оңтүстік Корея тәжірибесінің салыстырмалы талдауы
Article Sidebar
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Main Article Content
Abstract
Бұл мақалада Қазақстандағы орта таптың өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатын арттыруға бағытталған мемлекеттік басқару шараларының тиімділігі Малайзия және Оңтүстік Корея тәжірибесімен салыстырмалы түрде талданады. Зерттеудің теориялық негізі ретінде орта таптың «қысылған» жағдайы туралы халықаралық ұйымдардың (OECD, Дүниежүзілік банк) тұжырымдамалары, сондай-ақ кедейлік пен орта тап динамикасын сипаттайтын ұлттық стратегиялық құжаттар мен статистикалық деректер алынды. Мақалада орта тапты анықтаудың әртүрлі тәсілдері (медиандық табыстың 75–200%-ы, B40/M40/T20 табыс топтары, инклюзивті өсу индикаторлары) салыстырылып, Қазақстандағы кедейліктің айтарлықтай қысқаруы мен тұрғын үй саясатының («Нұрлы жер», ипотекалық бағдарламалар) әлеуметтік-экономикалық әсері бағаланады. Малайзияда B40/M40 тұжырымдамасы негізінде мақсатты трансферттер мен көпөлшемді кедейлік индекстері қолданылса, Оңтүстік Кореяда инклюзивті өсуге бағытталған, бірақ қайта бөлудің салыстырмалы түрде төмен тиімділігімен сипатталатын модель талданады. Салыстырмалы талдау нәтижелері Қазақстанда кедейлікті азайтудың айтарлықтай жетістіктеріне қарамастан, орта таптың сапалық жағынан осал күйде қалып отырғанын көрсетеді: аймақтық теңсіздік, тұрғын үйдің қолжетімділігі, қарыз жүктемесі және әлеуметтік қорғау жүйесінің жеткіліксіз таргеттелуі орта таптың тұрақтылығын әлсіретеді. Малайзиядағы B40/M40 тәсілі мен Оңтүстік Кореядағы инклюзивті өсуге бағытталған саясат Қазақстан үшін орта тапты қолдау саясатын жетілдірудің институционалдық және әдістемелік бағыттарын айқындауға мүмкіндік береді.
Article Details
References
Barro, A. (2022). Social Reforms in Kazakhstan. Silk Road Studies Program.
Government of Kazakhstan. (2022). State support and focus on affordability: Results of housing construction in Kazakhstan for 2021. PrimeMinister.kz.
Kazakhstan Housing Company JSC. (2024). Annual Report of KHC JSC for 2024.
Ministry of Digital Development, Innovations and Aerospace Industry of the Republic of Kazakhstan. (2022). Nurly Zher housing program description. eGov.kz.
Ministry of Economy, Planning Unit Malaysia. (2015). Eleventh Malaysia Plan 2016–2020: Strategy Paper 2 – Elevating B40 Households Towards a Middle-Class Society.
OECD. (2019). Under Pressure: The Squeezed Middle Class. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/689afed1-en DOI: https://doi.org/10.1787/689afed1-en
OECD. (2021). Inclusive Growth Review of Korea. OECD Publishing. DOI: https://doi.org/10.1787/4f713390-en
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). Under Pressure? The Squeezed Middle Class (Presentation materials).
Shin, A. (2003). The growth of the Korean middle class and its social consciousness. The Developing Economies, 41(2), 201–220. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1746-1049.2003.tb00938.x
World Bank. (2022). Poverty and Shared Prosperity 2022: Correcting Course. World Bank.
World Bank. (2024). Kazakhstan Poverty and Equity Assessment 2024. World Bank.
World Bank. (2025). Kazakhstan Economic Update – January 2025. World Bank Country Office Kazakhstan.
Department of Statistics Malaysia / Hopes Malaysia. (2025). What is the B40 Community Income in Malaysia (2025)?
Made in Malaysia. (2025). Malaysia B40, M40, T20 Income: 2025 Data & Real Gaps.
StashAway. (2024). B40, M40, T20 and T15 in 2024: Understanding Malaysia’s Income Groups.
KDI (Korea Development Institute). (2022). Korea’s Middle Class: Current Status and Policy Challenges.
Korea Labor Institute. (2018). The Middle Class in Korea: Estimated Size and Characteristics.
Hwang, S. K. (2020). Korea’s preference for redistribution and the policy decisions. Korea Institute of Public Finance Working Paper.
UNECE. (2018). Country Profile on Housing and Land Management: Kazakhstan – Executive Summary. United Nations Economic Commission for Europe.