Ұйымдарда сапа менеджменті жүйесін (QMS) енгізу және технологиялық процестер сапасын цифрлық мониторинг пен статистикалық процесті бақылау (SPC) көмегімен бағалау

Article Sidebar

PDF
Number of views 86

Published: Nov 28, 2025
DOI: https://doi.org/10.51582/interconf.19-20.11.2025.001
Issue
No. 63(272) (2025): 12th ISPC «Theory and Practice of Science: Key Aspects» (November 19-20, 2025; Rome, Italy).
Section
Management
Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Main Article Content

Аяжан Төлепберген
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы
Хаким Сарсенов
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы
Актолкын Данлыбаева
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы

Abstract

Мақалада ұйымдарда сапа менеджмент жүйесін (QMS) жүзеге асыру мен технологиялық процестердің сапасын цифрлық мониторинг және статистикалық процесті бақылау (SPC) арқылы бағалаудың заманауи әдістері талданады. Зерттеу ХХ ғасырдың басындағы Шухарттың статистикалық процесті бақылау әдістерінен бастап, қазіргі Индустрия 4.0 жағдайында кең таралған смарт SPC, IIoT сенсорлары, жасанды интеллект алгоритмдері және цифрлық QMS архитектураларына дейінгі эволюциялық жолын қамтиды. Әлемдік тәжірибелерден алынған нақты деректер Motorola, Toyota, Ford, Xerox, PCP сияқты кәсіпорындардың QMS арқасында өнім сапасын жақсартып, шығындарды азайтып, еңбек өнімділігін арттырғанын көрсетеді. Сонымен қатар, мақаланың эмпирикалық бөлігінде пластикалық қалыптау процесіне арналған Шухарт бақылау картасы құрылып, процестің статистикалық тұрақтылығы бағаланды; цифрлық QMS архитектурасының модульдері сипатталып, қазақстандық экологиялық мониторинг саласындағы «сандық егіз» технологиясының нәтижелері қарастырылды. Зерттеу нәтижелері цифрлық технологиялармен интеграцияланған QMS ұйымдарға нақты уақыттағы мониторинг, алдын ала болжамдау, тәуекелдерді төмендету және процестерді үздіксіз жетілдіру тұрғысынан айтарлықтай артықшылық беретінін дәлелдейді.


Google Scholar

CrossRef

OUCI

Scilit

WorldCat

Index Copernicus

Semantic Scholar


Article Details

How to Cite
Төлепберген, А., Сарсенов, Х., & Данлыбаева, А. (2025). Ұйымдарда сапа менеджменті жүйесін (QMS) енгізу және технологиялық процестер сапасын цифрлық мониторинг пен статистикалық процесті бақылау (SPC) көмегімен бағалау. Scientific Collection «InterConf+», (63(272), 7–23. https://doi.org/10.51582/interconf.19-20.11.2025.001
Author Biographies

Аяжан Төлепберген, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы

2 курс магистранты, 7M07501 – «Стандарттау, сертификаттау және метрология» мамандығы (салалар бойынша);

Хаким Сарсенов, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы

2 курс магистранты, 7M07501 – «Стандарттау, сертификаттау және метрология» мамандығы (салалар бойынша)

Актолкын Данлыбаева, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті; Қазақстан Республикасы

физика-математика ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы;

References

Manakhova I. et al. Transforming the quality management system of a digital company //Calitatea. – 2021. – Т. 22. – № . 183. – С. 96-100. https://search.proquest.com/openview/8ebcaad26dc48a14570761cbc3bb7531/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1046413

Akhmatova M. S. et al. Integrating quality management systems (TQM) in the digital age of intelligent transportation systems industry 4.0 //Transportation research procedia. – 2022. – Т. 63. – С. 1512-1520. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352146522004185 DOI: https://doi.org/10.1016/j.trpro.2022.06.163

Goecks L. S. et al. Industry 4.0 and smart systems in manufacturing: Guidelines for the implementation of a smart statistical process control //Applied System Innovation. – 2024. – Т. 7. – № . 2. – С. 24. https://www.mdpi.com/2571-5577/7/2/24 DOI: https://doi.org/10.3390/asi7020024

GarcÃa-Moreno S. Digital transformation towards Industry 4.0 in Spain: An analysis of the progress of Smart Factory implementation //Romanian Journal of Economics. – 2025. – Т. 60. – № . 1 (69). – С. 42-65. http://www.revecon.ro/articles/2025-1/2025-1-3.pdf

Vasiliev V. A., Aleksandrova S. V., Aleksandrov M. N. Integration of quality management tools into a digital management system //2021 International Conference on Quality Management, Transport and Information Security, Information Technologies (IT&QM&IS). – IEEE, 2021. – С. 352-354. https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9642853/ DOI: https://doi.org/10.1109/ITQMIS53292.2021.9642853

Филатов В. В. и др. Управление качеством на основе цикла Деминга-Шухарта в условиях изменений //Журнал прикладных исследований. – 2022. – Т. 4. – № . 8. – С. 336-341.

Тверитникова О. и др. INFORMATION TECHNOLOGIES AS A METHOD FOR SUPPORTING THE QUALITY MANAGEMENT SYSTEM OF LIBRARY AND ARCHIVAL INSTITUTIONS //Вісник Національного технічного університету «ХПІ». Серія: Нові рішення у сучасних технологіях. – 2025. – № . 3 (25). – С. 39-50. http://vestnik2079-5459.khpi.edu.ua/article/view/340618 DOI: https://doi.org/10.20998/2413-4295.2025.03.05

Dunayev I., Hotlib I., Olentsevych N. Development of a system for statistical measurement of the influence of digital technologies on the efficiency of management. – 2022. http://rep.knlu.edu.ua/xmlui/handle/787878787/5155

Kim S. et al. Organizational process maturity model for IoT data quality management //Journal of Industrial Information Integration. – 2022. – Т. 26. – С. 100256. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2452414X21000480 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jii.2021.100256

Kurylyak N., Yatsuk V. Possibilities of improving quality management systems in the digital age //Norwegian Journal of development of the International Science No. – 2024. – Т. 132. – С. 121. https://nor-ijournal.com/wp-content/uploads/2024/05/NJD_132-120-123.pdf